Liên hệ
Theo các báo cáo thống kê từ ngành Tư pháp, mỗi năm tại Việt Nam phát sinh hàng chục triệu giao dịch dân sự và kinh tế cần đến sự xác nhận của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại là có đến hơn 90% người dân vẫn đang mơ hồ về việc liệu những tờ giấy đã “đóng dấu đỏ” có giá trị sử dụng trong bao lâu. Rất nhiều trường hợp người dân bị các cơ quan, tổ chức từ chối hồ sơ với lý do “giấy công chứng đã quá 6 tháng”, gây ra không ít phiền hà, tốn kém thời gian và tiền bạc. Vậy thực hư câu chuyện “thời hạn 6 tháng” này là như thế nào?
Bài viết dưới đây từ Team biên tập Toplaw sẽ giúp bạn bóc tách sự thật về thời hạn của văn bản công chứng và chứng thực để bạn luôn chủ động trong mọi giao dịch pháp lý.
Hiểu đúng về bản chất của Công chứng và Chứng thực
Trước khi trả lời câu hỏi về thời hạn, chúng ta cần phân biệt rõ hai khái niệm mà đại đa số mọi người thường đánh đồng là một.
Công chứng là gì?
Theo Điều 2 Luật Công chứng 2024, công chứng là dịch vụ công do Công chứng viên thực hiện để chứng nhận tính xác thực và hợp pháp của một hợp đồng hoặc giao dịch. Công chứng viên đóng vai trò là “người gác cổng” pháp lý, đảm bảo các bên tham gia hoàn toàn tự nguyện và nội dung thỏa thuận không vi phạm pháp luật.
Chứng thực là gì?
Chứng thực (mà dân gian hay gọi là “photo công chứng”) thực chất là việc xác nhận bản sao đúng với bản chính. Việc này có thể được thực hiện tại các Văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã.
Văn bản công chứng có hiệu lực trong bao lâu?
Đây là nội dung quan trọng nhất mà người dân cần nắm vững. Căn cứ theo Điều 6 Luật Công chứng 2024 quy định về hiệu lực và giá trị pháp lý:
- Thời điểm phát sinh hiệu lực: Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được Công chứng viên ký và tổ chức hành nghề công chứng đóng dấu.
- Giá trị thi hành: Văn bản có hiệu lực đối với các bên liên quan và là cơ sở để thực hiện các thủ tục tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Giá trị chứng cứ: Những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố vô hiệu.
Sự thật bất ngờ: Hiện nay pháp luật không quy định về thời hạn hiệu lực của văn bản công chứng. Một hợp đồng mua bán nhà đất hay văn bản thừa kế đã công chứng sẽ có hiệu lực kéo dài cho đến khi giao dịch đó được thực hiện xong hoặc bị hủy bỏ, sửa đổi theo thỏa thuận của các bên.
Thời hạn của bản sao chứng thực: Vô hạn hay hữu hạn?
Khác với công chứng hợp đồng, giá trị của bản sao chứng thực từ bản chính được quy định tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP có những đặc thù riêng mà bạn cần lưu ý:
Nhóm bản sao có giá trị vô thời hạn
Các bản sao được chứng thực từ những loại giấy tờ có giá trị sử dụng vĩnh viễn (trừ khi bản chính bị thu hồi, hủy bỏ) sẽ có giá trị vô hạn. Ví dụ:
Bản sao bảng điểm, bằng tốt nghiệp Đại học, bằng khen.
Bản sao giấy khai sinh (loại không thay đổi nội dung).
Giấy phép lái xe mô tô (loại không thời hạn).
Nhóm bản sao có giá trị hữu hạn
Bản sao chỉ có giá trị sử dụng trong thời hạn mà bản gốc còn hạn sử dụng. Thực tế thường gặp các loại sau:
Phiếu lý lịch tư pháp: Thường được các đơn vị chấp nhận trong vòng 06 tháng.
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân: Có giá trị trong vòng 06 tháng kể từ ngày cấp.
Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân: Bản sao chỉ có giá trị khi bản chính còn hạn (ví dụ CCCD hết hạn ở tuổi 25, 40, 60).
Lưu ý quan trọng: Dù pháp luật không quy định “thời hạn 6 tháng” cho mọi loại giấy tờ, nhưng trong thực tế, nhiều cơ quan tiếp nhận hồ sơ vẫn yêu cầu nộp bản sao chứng thực mới (trong vòng 3-6 tháng) để đảm bảo tính cập nhật của thông tin (ví dụ: thông tin về tình trạng sở hữu tài sản hoặc tình trạng nhân thân có thể thay đổi).
Những lưu ý để tránh sai lầm khi làm giấy tờ pháp lý
Để không bị “hành” khi đi làm thủ tục, bạn nên ghi nhớ các quy tắc sau:
- Kiểm tra thời hạn bản gốc: Trước khi đi chứng thực, hãy chắc chắn bản chính (CCCD, hộ chiếu…) còn hạn sử dụng.
- Yêu cầu tại nơi uy tín: Hãy đến các Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng chuyên nghiệp để được tư vấn chính xác nhất về loại giấy tờ bạn cần.
- Sửa đổi văn bản: Mọi việc sửa đổi nội dung hợp đồng đã công chứng phải được thực hiện tại chính tổ chức hành nghề công chứng nơi đã công chứng trước đó.
KẾT NỐI NGAY VỚI ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA TẠI TOPLAW ĐỂ ĐƯỢC HỖ TRỢ PHÁP LÝ AN TOÀN!
LIÊN HỆ NGAY đội ngũ [Top Công ty luật uy tín] để được tư vấn giải pháp hợp đồng chặt chẽ.
TRUY CẬP NGAY danh sách [Top Phòng công chứng tại Hà Nội] hoặc [Top Phòng công chứng tại TP.HCM] để thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng luật.
Những câu hỏi thường gặp
Hỏi: Tại sao tôi nộp bản sao bằng đại học công chứng cách đây 1 năm vẫn bị cơ quan tuyển dụng từ chối?
Trả lời: Về luật, bản sao bằng cấp có giá trị vô hạn. Tuy nhiên, đơn vị tuyển dụng có quyền đưa ra quy định riêng về hồ sơ để đảm bảo tính xác thực. Bạn nên linh hoạt chuẩn bị bản sao mới để công việc thuận lợi.
Hỏi: Văn bản công chứng có bị vô hiệu không? Trả lời: Có. Theo Điều 54 Luật Công chứng 2024, nếu việc công chứng có vi phạm pháp luật (giấy tờ giả, bị ép buộc…), người có quyền lợi liên quan có thể đề nghị Tòa án tuyên bố văn bản đó vô hiệu.
Hỏi: Tôi có thể yêu cầu công chứng tại nhà nếu giấy tờ sắp hết hạn không? Trả lời: Có. Nếu bạn thuộc trường hợp già yếu, không thể đi lại hoặc có lý do chính đáng khác, bạn hoàn toàn có thể yêu cầu Công chứng viên đến tận nơi thực hiện.
Kết luận
Hiểu rõ về thời hạn công chứng và chứng thực là “chìa khóa” giúp bạn tự tin hơn trong các giao dịch. Hãy nhớ rằng, công chứng không chỉ là một con dấu, mà là “lá chắn” bảo vệ tài sản của bạn. Đừng để những hiểu lầm về thời gian làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của mình.
>>> TopLaw – Kết nối niềm tin pháp lý vững chắc cho người Việt!
