Trong hoạt động kinh doanh, nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào nội dung chính của hợp đồng mà bỏ qua một phần quan trọng: điều khoản giải quyết tranh chấp. Đây chính là “phao cứu sinh” khi xảy ra mâu thuẫn giữa các bên.
Trong đó, điều khoản trọng tài ngày càng được sử dụng phổ biến nhờ tính linh hoạt và hiệu quả. Vậy điều khoản trọng tài là gì và cách soạn điều khoản này như thế nào cho đúng? Hãy cùng Team biên tập Toplaw tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Điều khoản trọng tài là gì?
Điều khoản trọng tài là thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng, theo đó nếu phát sinh tranh chấp, các bên sẽ đưa vụ việc ra giải quyết bằng trọng tài thay vì Tòa án.
Đây là một dạng cụ thể của điều khoản giải quyết tranh chấp, có ý nghĩa:
- Xác định cơ chế xử lý khi có tranh chấp
- Ràng buộc các bên phải tuân theo phương thức đã lựa chọn
- Giúp tiết kiệm thời gian khi tranh chấp xảy ra
=> Nếu không có điều khoản này, tranh chấp thường sẽ thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Vai trò của điều khoản trọng tài trong hợp đồng
Một điều khoản trọng tài được soạn đúng sẽ mang lại nhiều lợi ích:
Chủ động kiểm soát phương thức giải quyết tranh chấp
Các bên được quyền lựa chọn trọng tài thay vì bị động theo cơ chế của Tòa án.
Rút ngắn thời gian xử lý tranh chấp
Trọng tài thường nhanh hơn do không qua nhiều cấp xét xử.
Bảo mật thông tin kinh doanh
Phù hợp với các doanh nghiệp cần giữ bí mật về hợp đồng, tài chính.
Tăng tính chuyên môn
Các tranh chấp có thể được giải quyết bởi trọng tài viên có chuyên môn phù hợp.
Điều kiện để điều khoản trọng tài có hiệu lực
Không phải mọi điều khoản giải quyết tranh chấp đều hợp lệ. Để điều khoản trọng tài có hiệu lực, cần đảm bảo:
- Được lập bằng văn bản
- Nội dung rõ ràng, không mâu thuẫn
- Người ký có thẩm quyền
- Không vi phạm quy định pháp luật
=> Một điều khoản không rõ ràng có thể dẫn đến việc không thể áp dụng trọng tài khi tranh chấp xảy ra.
Cách soạn điều khoản trọng tài đúng chuẩn
Để soạn điều khoản trọng tài hiệu quả, bạn cần lưu ý các yếu tố sau:
Xác định rõ tổ chức trọng tài
Ví dụ:
- Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)
- Hoặc trung tâm trọng tài khác
Quy định số lượng trọng tài viên
- 1 trọng tài viên (đơn giản, chi phí thấp)
- 3 trọng tài viên (phức tạp, cần chuyên môn cao)
Xác định địa điểm và ngôn ngữ
- Địa điểm giải quyết tranh chấp
- Ngôn ngữ sử dụng (đặc biệt với hợp đồng quốc tế)
Thỏa thuận luật áp dụng
- Luật Việt Nam hoặc luật nước ngoài (nếu có yếu tố quốc tế)
=> Việc quy định càng rõ ràng sẽ càng hạn chế rủi ro khi xảy ra tranh chấp.
Mẫu điều khoản trọng tài tham khảo
Dưới đây là mẫu điều khoản trọng tài phổ biến:
“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại [Tên Trung tâm trọng tài], theo quy tắc tố tụng của trung tâm đó. Phán quyết của Hội đồng trọng tài là chung thẩm và có giá trị ràng buộc các bên.”
=> Doanh nghiệp có thể điều chỉnh nội dung cho phù hợp với từng loại hợp đồng.
>>> Trong thực tế, việc soạn thảo điều khoản trọng tài cần sự chính xác và phù hợp với từng loại giao dịch, vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến luật sư để tránh rủi ro pháp lý. Truy cập https://toplaw.com.vn để tìm chuyên gia hỗ trợ phù hợp.
Những sai lầm phổ biến khi soạn điều khoản trọng tài
- Không ghi rõ tổ chức trọng tài
- Nội dung mơ hồ, dễ hiểu sai
- Xung đột giữa trọng tài và Tòa án
- Người ký không có thẩm quyền
=> Những sai lầm này có thể khiến điều khoản bị vô hiệu.
Những câu hỏi thường gặp
Điều khoản trọng tài có bắt buộc không?
Không. Đây là thỏa thuận tự nguyện giữa các bên.
Có thể sửa điều khoản trọng tài không?
Có, nếu các bên đồng ý sửa đổi bằng văn bản.
Nếu điều khoản trọng tài vô hiệu thì sao?
Tranh chấp sẽ được giải quyết tại Tòa án.
Kết luận
Điều khoản trọng tài là một phần quan trọng trong hợp đồng, giúp doanh nghiệp chủ động trong việc giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng và hiệu quả. Việc soạn thảo đúng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi lâu dài.
>>> Truy cập https://toplaw.com.vn để tìm luật sư hỗ trợ soạn thảo điều khoản trọng tài phù hợp.

